Wielu rodziców obawia się rozmowy o bezpieczeństwie seksualnym dzieci — bo nie chce straszyć, odbierać dzieciństwo ani wzbudzać niepokoju. Dobra wiadomość jest taka, że edukacja chroniąca nie ma nic wspólnego ze straszeniem. To spokojne, codzienne rozmowy o ciele, granicach i zaufaniu, prowadzone językiem dostosowanym do wieku dziecka.
Nazwij części ciała po imieniu
Dziecko, które zna poprawne nazwy swoich intymnych części ciała, jest bezpieczniejsze. Może jednoznacznie powiedzieć, co się wydarzyło, a dorosły nie ma wątpliwości, o co chodzi. Zdrobnienia utrudniają komunikat — „to miejsce” czy „pupcia” może oznaczać cokolwiek. Poprawne nazwy to nie edukacja seksualna w sensie obyczajowym, tylko element słownika i bezpieczeństwa, tak samo jak nazwy kolan czy łokci.
Granice i prawo do „nie”
Od najmłodszych lat warto dawać dziecku realne doświadczenie granic. Jeśli nie chce przytulić cioci — nie zmuszajmy. Jeśli mówi „stop” podczas zabawy — przerywajmy. Dziecko, które wie, że jego „nie” jest respektowane w domu, łatwiej zauważy i zgłosi sytuację, w której ktoś je narusza. Warto też mówić wprost: „Twoje ciało należy do Ciebie. Nikt nie może go dotykać bez Twojej zgody — ani dorosły, ani rówieśnik”.
Sekrety a niespodzianki
Sprawcy przemocy często posługują się „naszym wspólnym sekretem”. Dlatego w domu warto rozróżniać dwie rzeczy: niespodziankę — czyli tajemnicę, która wkrótce zostanie ujawniona i sprawi komuś radość (prezent urodzinowy), oraz sekret — tajemnicę, której trzeba trzymać przed kimś. Zasada jest prosta: „W naszej rodzinie nie mamy złych sekretów. Jeśli ktoś każe Ci coś ukrywać przed mamą albo tatą, zawsze możesz nam to powiedzieć — nigdy nie będzie z tego powodu kary”.
Gdy coś się wydarzyło
Nawet najlepsza profilaktyka nie daje stuprocentowej gwarancji. Jeśli dziecko powie Ci coś niepokojącego — zachowaj spokój, wysłuchaj do końca, nie dopytuj o szczegóły i nie zaprzeczaj („przecież pan X to miły człowiek”). Powiedz, że dobrze zrobiło, mówiąc, i że nie jest to jego wina. Dalszy krok to konsultacja ze specjalistą — psychologiem dziecięcym lub instytucją wspierającą. Nie musisz mieć pewności, zanim poprosisz o pomoc: po to są konsultacje.
Nasza fundacja prowadzi warsztaty bezpieczeństwa dla dzieci, rodziców i nauczycieli. Napisz do nas, jeśli chcesz zorganizować spotkanie w swojej szkole lub przedszkolu.
